مشترکات ایران و ارمنستان

از دیرباز تاکنون بین دو کشور ایران و ارمنستان مشترکات زیادی از جنبه‌های معنوی، فکری، فرهنگی، نژادی، جفرافیایی و تاریخی وجود داشته که در اینجا به توضیح این اشتراکات میپردازیم.

نژاد ایران و ارمنستان

گفته شده که در اوایل هزارة دوم قبا از میلاد اقوام آریاییاز شمال دریایی مازندران به جنوب حرکت کردندعده‌ای از آنان در ارمنستان کنونی سکونت گزیدند. و عده دیگر به سمت ایران کوچ کردند و پس هر دو ملت از یک نژادند. و به لحاظ تاریخی نیز ارمنیان در زمان هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان تحت سلطه حکومتهای ایرانی بوده‌اند.

اشتراکات فرهنگی

زبان ارامنه و ایرانیان به دلیل اینکه هر دو به خانواده زبانهای هندی و اروپایی تعلق دارد به عبارت دیگر از یک ریشه نشأت گرفته‌اند باعث به وجود آمدن اشتراکات زیادی در فرهنگ و ادبیات و هنر این دو ملت شده و نیز میتواند ادراکات، احساسات و ذهنیت مثبتی در این دو جوامع نسبت به هم به وجود بیاورد.

زبان و ادبیات

زبان فارسی در ارمنستان جایگاه خاصی دارد و به عنوان زبان دوم بین ارامنه مورد توجه واقع شده شاید یکی از دلایل آن حضور ارامنه ایرانی در ارمنستان باشد. برخی از زبان شناسان اظهار کردند که زبان ارمنی یکی از شاخه‌های زبان ایرانی است. و در تحقیقات خود اعلام کردند که ۱۴۰۰ واژة پهلوی و فارسی در زبان ارمنی موجود میباشد. این همسانی را در چهار دسته تقسیم میکنند:
واژههایی که بدون تغییر از زبان فارسی وارد زبان ارمنی شده‌اند.
اسامی خاصی که اصل و ریشه فارسی دارند ولی ارمنی تلفظ میشوند.
واژههایی که هر دو زبان از یک زبان سوم گرفته‌اند.
واژههایی که هر دو زبان از زبان مادری به ارث برده‌اند.

زمانی که ارامنه حروف الفبای خود را ابداع کردند تحت سلطه پادشاهی اشکانی و بعد از آن ساسانیان بر ارمنستان تسلط داشتند؛ در نتیجه بی شک میتوان گفت که زبان پهلوی از جمله زیانهایی بوده که زبان ارمنی از آن تاثیر بسیاری پذیرفته است. البته از بین  پژوهشگران تنها هویشمان اظهار کرده که مشابه بودن برعی از کلمات این دو زبان به خاطر ریشه هندیو اروپایی آنهاست و زبان ارمنی شاخه‌ای از زبان ایرانی نیست.

موسیقی

موسیقی ایرانی از ارامنه تاثیر زیادی گرفته مثلا سایات‌نوا موسیقی‌دان ارمنی که سالها در دربار کریم خان زند بود و در مکتب شیراز میتوانیم ریشه‌های از موسیقی قفقاز مشاهده که که از طریق استاد زهره و استاد مینا به تهران منتقل شد. در زمان زندیه و قاجار سازندگان آلات موسیقی ایران ارمنیها از جمله ملکم ویحیی بودند. نوازندگی سازهای اروپایی را موسیقی‌دانان ارمنی مانند سرژ هوختسیف به ایرانیان آموختند.

جشنهای مشترک این دو ملل

این دو ملل به دلیل اینکه از یک قوم‌اند از آداب و رسوم دوران باستان و کهن جشنهای مشترکی به یادگارمانده که در زیر به برخی از آنها اشاره میکنیم:

جشن سده ایرانیان و دیارند آراج ارمنیان: این جشن همان جشن چهارشنیه سوری و یادگار اقوام آریایی است که خانواده های ارمنی و ایرانی در حیاط خانه خود آتشی را برافروخته و روی آن میپرند.

جشن نوسرد ایرانیان و ناواسارد ارمنیان:
همان جشن نوروز که در اول سال گرفته میشود و در گذشته مراسم با شکوهی برگزار میکردند و تمام پادشاهان، دربار و همه طبقات در آن حضور داشته و برنامه‌هایی متنوعی مانند مسابقات ورزشی، خوانندگی، نوازندگی در این روز اجرا میکردند.

جشن برغندان ایرانیان و باریگندان ارمنیان: جشنی است که ایرانیان و ارمنیان قبل از روز بزرگ و به معنی نزدیک شدن روزه برگزار میکنند که در این جشن جوانان لباس نو میپوشند و نقاب به چهره میگذارند تا شناخته نشوند و به شادی و سرور میپردازند.

جشن تیرگان ایرانیان و وارتاوار ارمنیان: جشن تیرگان یا وارتاوار که به آبپاشی معروف است در فصل تابستان برگزار میشود که علاوه‌بر آبپاشی کبوترپرانی میکنند و مسابقات ورزشی ترتیب میدهند. جشن تیرگان از جشنهای ایران کهن بوده که امروزه فراموش شده‌است.